Tętniak mózgu

Tętniak mózgu jest chorobą tętnic mózgu. Tętniak powstaje, gdy jedna z warstw budujących tętnicę ulegnie osłabieniu.

Czym  jest tętniak mózgu?

Tętniak mózgu (zwany też tętniakiem naczyń mózgowych lub tętniakiem wewnątrzczaszkowych) to choroba naczyń krwionośnych, które doprowadzają krew do mózgu. Powstaje, gdy jedna z warstw, która buduje tętnicę, ulegnie osłabieniu. Kiedy przez taką osłabioną częściowo tętnicę, przepływa krew, tworzy się uwypuklenie, które się powiększa i może pęknąć.

Przyczyny pojawienia się tętniaka mózgu

Wśród przyczyn tętniaka mózgu specjaliści zwracają uwagę na wrodzone nieprawidłowości budowy ściany tętnic i miażdżycę. Wrodzona nieprawidłowość tętnic mózgowych polega na tym, że w rozwidleniu tętnic jest mniej włókien sprężystych i mięśniowych. Niejednokrotnie zdarza się, że przyczyną takiego stanu rzeczy są następstwa zmian zapalnych w ścianie tętnicy. Takie tętniaki nazywane są septycznymi. Do innych przyczyn odpowiedzialnych za powstawanie tętniaków mózgu zaliczamy: nadciśnienie tętnicze, stany zapalne w ścianach naczyń, nieprawidłowości rozwojowe w okolicy koła tętniczego mózgu oraz inne czynniki dziedziczne.

Tętniak mózgu —  czynniki ryzyka

Kobiety i osoby w starszym wieku są bardziej narażeni na pęknięcie tętniaka mózgu. Istotne są także czynniki genetyczne i rodzinne predyspozycje. Prócz wyżej wymienionych przyczyn pojawienia się tętniaka mózgu, wyróżnić możemy również kilka czynników ryzyka, które mogą (ale nie muszą) przyczynić się do zachorowania. Wśród nich znajduje się:

• wiek pacjenta,
• używki (palenie tytoniu, alkohol, narkotyki),
• choroby współistniejące (np. torbielowatość nerek, zespół Ehlersa i Danlosa),
• wielkość tętniaka,
• lokalizacja tętniaka.

Tętniak mózgu —  występowanie

Tętniaki powstają przez dłuższy okres i potrafią nie dawać żadnych objawów. Stąd najczęściej wykrywane są w czwartej, piątej i szóstej dekadzie życia. Rzadko, ale zdarza się, że występują u noworodków.

Gdzie lokalizują się tętniaki mózgu?

Najczęściej, bo w 85% przypadków, tętniaki lokalizują się w dorzeczu poprzedniej części koła tętniczego mózgu. Najwięcej tworzy się na tętnicy łączącej przedniej (35 procent), tętnicy środkowej mózgu (20%), na podziale tętnicy szyjnej (ok. 8-12%), na dalszym odcinku tętnicy przedniej mózgu (3-5%), tętnicy naczyniówkowej przedniej (ok. 3%) i tętnicy ocznej (2%). 

Tętniak mózgu —  objawy

Niestety, do momentu pęknięcia, tętniak mózgu często nie daje żadnych charakterystycznych objawów. Zdarza się, że tętniak naciska na sąsiednie struktury i wtedy mogą się pojawić symptomy charakterystyczne dla guza mózgu np. bóle słowy i deficyty neurologiczne, które zależą od tego, na jakie struktury naciska. 

Ryzyko pęknięcia zależy od jego właściwości, ale także czynników ryzyka.

Tętniak mózgu —  jak często występuje

Ze względu na często późne rozpoznanie, ciężko jest określić dokładne wartości. Szacuje się, że tętniak mózgu występuje u 0,2-7,9% ludności. Aż 88% chorych dowiaduje się o tętniaku w momencie wystąpienia krwawienia podpajęczynówkowym, 8% zgłasza się z objawami guza mózgu, a 4% tętniaków wykrywanych jest przypadkowo.

Tętniak mózgu —  podział

Tętniaki mózgu dzielimy na dwa rodzaje:

• workowate

Stanowią ok. 80% wszystkich tętniaków mózgu i najczęściej umiejscawiają się w miejscach podziału tętnic. Zbudowane są z szyi i worka. Ściana tego tętniaka jest cienka, jednak wraz z wiekiem pacjenta, wzrasta ryzyko powstawania zmian miażdżycowych. Ryzyko pęknięcia tętniaka workowatego jest duże i wzrasta wraz ze zwiększaniem się samego tętniaka.  

• wrzecionowate

Są rzadsze i są zlokalizowane przede wszystkim na tętnicy podstawnej i środkowej mózgu. Przyczyną ich powstawania są bardzo często zmiany miażdżycowe, co znaczy, że ofiarami są najczęściej osoby w podeszłym wieku. Zakrzepica wrzecionowatych tętniaków tętnicy podstawnej może prowadzić do udaru niedokrwiennego w pniu mózgu lub móżdżku.

Zauważam objawy, co dalej?

Jak wyżej wspomnieliśmy, pacjent bardzo często nie wie, że ma tętniaka mózgu, ponieważ nie daje on żadnych szczególnych objawów. Może się nawet zdarzyć, że pierwsze krwawienie z tętniaka jest nieduże i nie kończy się śmiercią. Wtedy należy zadzwonić po pogotowie w celu dalszej diagnostyki. Podczas takiego pęknięcia może wystąpić: 

• silny ból głowy
• uczucie sztywności karku
• światłowstręt
• wymioty

W stanach bardzo ciężkich może dojść do śpiączki, a nawet śmierci.

Krwawienie podpajęczynówkowe jest sytuacją zagrażającą życiu

Tętniak mózgu —  ustalenie rozpoznania

Diagnostyka tętniaka mózgu polega przede wszystkim na wykonaniu angiografii tomografii komputerowej, zwanej także angio-TK lub angiografii rezonansu magnetycznego, czyli tak zwanego angio-MR. Angio-TK pozwala na uwidocznienie tętniaków o wielkości 2-3 mm. Natomiast angio-MR pozwala otrzymać projekcje niemożliwe do otrzymania w angiografii tomografii komputerowej. Badanie też trwa dłużej niż angio-TK. 

Po wykonaniu powyższych badań specjalista diagnostyki obrazowej i radiologii ustala rozpoznanie. Następnie kieruje do neuroradiologa lub neurochirurga, który to podejmują decyzje o leczeniu zabiegowym, bądź dalszych badaniach, które mają na celu kontrolę sytuacji i obserwację pacjenta.

Tętniak mózgu —  leczenie 

Wyróżniamy dwie metody leczenia: operacyjne założenie klipsa na szyję tętniaka oraz zabieg neuroradiologiczny. Pierwszy z nich wymaga otwarcia czaszki, natomiast drugi polega na wypełnieniu tętniaka sprężynkami przez cewnik. 

Wybierając metodę leczenia, lekarza biorą pod uwagę wiele czynników np. położenie tętniaka, jego wielkość i kształt.

Tętniak mózgu —  czy jest możliwe całkowite wyleczenie?

Wewnątrzczaszkowa embolizacja i chirurgiczne zaklipsowanie pozwalają na wyłączenie tętniaka z krążenia, co można uznać za wyleczenie. Zdarza się jednak, że potrzebna jest druga embolizacja, jeżeli podczas pierwszej nie udało się całkowicie wypełnić sprężynkami.

Jak uniknąć zachorowania?

Niestety na ten moment nie są znane skuteczne metody profilaktyczne.

Aby być z nami na bieżąco: Facebook
Aby umówić się do naszych specjalistów: ZnanyLekarz