Gruźlica – rodzaje i częstość występowania

Gruźlica – rodzaje i częstość występowania

Gruźlica to choroba zakaźna, która wywoływana jest przez prątki kwasooporne z grupy Mycobacterium tuberculosis complex – M. tuberculosis, M. bovis i M. africanum, zwane od nazwiska odkrywcy piątkami Kocha. 

Co to jest gruźlica?

Gruźlica to choroba zakaźna, która wywoływana jest przez prątki kwasooporne z grupy Mycobacterium tuberculosis complex – M. tuberculosis, M. bovis i M. africanum, zwane od nazwiska odkrywcy piątkami Kocha.

Rodzaje gruźlicy

Aby lepiej zrozumieć chorobę, warto wspomnieć, że przyjmuje ona różne postacie. Na chwilę obecną wyróżniamy gruźlicę płuc, opłucnej, węzłów chłonnych, kości i stawów, układu pokarmowego, układu moczowo-płciowego oraz gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

Gruźlica płuc — charakterystyka

Chorzy na gruźlicę płuc najczęściej skarżą się na przewlekły kaszel, który trwa dłużej niż 8 tygodni. Kaszel ten nasila się z czasem, aż staje się bardzo dokuczliwy dla pacjenta. W miarę rozwijania się choroby, kaszel z suchego przechodzi w kaszel, któremu towarzyszy śluzowa lub ropna plwocina. W bardzo zaawansowanym stadium choroby pacjentom może towarzyszyć krwioplucie.

Gruźlica opłucnej

Opłucna jest błoną, która pokrywa powierzchnię płuca. Dodatkowo wyściela wewnątrz klatki piersiowej. Gruźlica opłucna charakteryzuje się gromadzeniem płynów w opłucnej, czego objawami może być ból w klatce piersiowej, gorączka, kaszek i nasilający się ból przy wdechu. 

Gruźlica węzłów chłonnych

Ta postać choroby najczęściej zajmuje węzły chłonne szyi. Charakterystyczne dla tego typu jest powiększenie się węzłów chłonnych, które przy dotyku nie sprawiają bólu. W miarę rozwoju choroby zajęte chorobą węzły stają się miękkie.

Gruźlica stawów i kości

Gruźlica stawów i kości najczęściej dotyczy kręgosłupa. Jak większość postaci choroby na początku nie daje żadnych specyficznych objawów. Zaawansowana postać choroby może doprowadzić do złamania kręgosłupa.

Gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

Ta postać choroby występuje bardzo rzadko i najczęściej dotyka dzieci. Jej pierwszymi objawami jest uczucie senności i zmęczenia, któremu czasami towarzyszy stan podgorączkowy. W miarę rozwoju choroby pojawia się ból głowy, wymioty, a czasami objawy porażenia nerwów czaszkowych.

Jakie są objawy?

Gruźlica, podobnie jak wiele innych chorób, początkowo nie daje żadnych specyficznych objawów, dlatego też nierzadko rozpoznawana jest zbyt późno. U części chorych każda postać gruźlicy daje objawy ogólnoustrojowe, takie jak:

  • złe samopoczucie,
  • nocne poty,
  • stany podgorączkowe,
  • utrata masy ciała.

Warto jednak zwrócić uwagę na to, że to są objawy mało charakterystyczne i mogą występować przy różnych jednostkach chorobowych.

Gruźlica — występowanie

W przeszłości, w Polsce, choroba ta występowała bardzo często, obecnie jednak częstotliwość zachorowań mocno się zmniejszyła. Przez ostatnie lata na gruźlicę zaczyna chorować około 5000 osób rocznie.
Warto wspomnieć, że gruźlica występuje w Polsce znacznie częściej niż w Europie Zachodniej.

Gruźlica — ustalenie rozpoznania

Gruźlicę ustala się przede wszystkim na podstawie wysłanej do badań plwociny. Dodatkowymi badaniami, które może zlecić lekarz, są: RTG klatki piersiowej, próba tuberkulinowa i testy oparte na wydzielaniu interferonu.

Szczepienia niemowląt przeciwko gruźlicy

W Polsce obowiązuje szczepienie niemowląt szczepionką BCG, które zmniejsza ryzyko wystąpienia ciężkich postaci tej choroby, takich jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, gruźlicy rozsianej i prosówki. Warto jednak podkreślić, że prawdopodobnie nie zmniejsza ogólnego ryzyka zachorowania na gruźlicę.

Instagram Macromedica | Facebook Macromedica | ZnanyLekarz