Nowotwór jelita grubego

Nowotwór jelita grubego

Nowotwór jelita grubego powstaje wskutek niekontrolowanego wzrostu komórek w obrębie którejś z części jelita grubego.

Rak jelita grubego spowodowany jest niekontrolowanym wzrostem komórek w obrębie jakiejś części jelita grubego (kątnicy, wstęnicy, poprzecznicy, zstępnicy lub odbytnicy).

 Nowotwór jelita grubego- jak często występuje?

Rak ten zdecydowanie częściej występuje u mężczyzn niż u kobiet. Szczyt zachorowań przypada na okres 70-80 lat, natomiast rzadko diagnozuje się go przed 40. rokiem życia. Znaczny wzrost zachorowań obserwuje się od lat. 90 ubiegłego wieku.

Jest to drugi najczęstszy powód zgonów nowotworowych w Polsce.

Czynniki warunkujące zachorowanie

Na zachorowanie na nowotwór jelita grubego szczególnie narażone są osoby, u których w rodzinie występowała ta choroba. Dodatkowym czynnikiem warunkującym są następujące choroby: choroba Leśniowskiego i Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Warto również zwrócić uwagę na to, że osoby otyłe, palacze oraz chorzy z polipami w jelicie grubym, są bardziej narażone na zachorowanie.

Rodzaje zachorowań na raka jelita grubego

Mówiąc o zachorowaniach na nowotwór jelita grubego, warto podzielić je na dwie grupy:

  • zachorowania rodzinne są następstwem mutacji genów, stanowią 15-30% wszystkich przypadków zachorowań na tę chorobę
  • zachorowania sporadyczne są niezwiązane z obciążeniem genetycznym, stanowią zdecydowaną większość zachorowań

Nowotwór jelita grubego- objawy

Objawy choroby zależą od stopnia zaawansowania raka oraz umiejscowienia problemu w obrębie jelita.

Wczesne objawy raka jelita grubego:

  • anemia (niedokrwistość, jest skutkiem powolnego krwawienia z guza do światła jelita grubego)
  • obecność krwi w stolcu
  • krwawienie z odbytnicy
  • ból i skurcze brzucha
  • daremne parcie na stolec
  • uporczywe biegunki
  • występowanie zaparć i biegunek naprzemiennie
  • zmiany w kształcie stolca

Późne objawy raka jelita grubego:

  • brak apetytu
  • osłabienie
  • senność i ciągłe zmęczenie 
  • utrata masy ciała 
  • brak apetytu

Nowotwór jelita grubego- rozpoznanie 

Rodzaj i kolejność wykonywania badań ustala lekarz na podstawie tego jakie objawy i o jakim nasileniu występują u pacjenta.

Badanie palcem przez kiszkę stolcową

Lekarz bada palcem dolną część odbytnicy. Pozwala to na znalezienie guzków znajdujących się w tej części jelita grubego.

Badanie obecności krwi utajonej w stolcu

Pozwala stwierdzić, czy w stolcu nie ma śladów niewidocznej gołym okiem krwi.

Badanie antygenu karcynoembrionalnego we krwi

W tym badaniu oznacza się charakterystyczny dla nowotworu jelita grubego marker.

Rektoskopia

Rektoskopia jest badaniem endoskopowym. Przez odbyt wprowadza się przyrząd optyczny, za pomocą którego można zobaczyć końcowy odcinek jelita grubego oraz w razie potrzeby pobrać wycinki do badania histopatologicznego.

Kolonoskopia

Badanie wykonywane jest za pomocą giętkiego, długiego endoskopu, który pozwala na uwidocznienie całego jelita grubego. W razie potrzeby można pobrać materiał do dalszej diagnostyki.

Wlew kontrastowy jelita grubego

Badanie polega na wprowadzeniu do światła jelita grubego powietrza i środka kontrastowego, a następnie wykonaniu zdjęć rentgenowskich. Warunkiem wykonania badania jest otrzymanie rozpoznania nowotworu złośliwego.

Nowotwór jelita grubego- leczenie

Operacja

Dobór leczenia zależy od stopnia zaawansowania choroby. Podstawową metodą leczenia takich nowotworów jest operacja. Niestety nie zawsze jest ona możliwa.

Jeżeli nowotwór jest niewielki to istnieje możliwość miejscowe wycięcie guza, bez naruszania jelita. 

Niestety, większość rozpoznanych nowotworów jelita grubego wymaga wycięcie guza razem z fragmentem jelita grubego. Zabieg przeprowadzany jest w znieczuleniu ogólnym. 

Jeżeli guz znajduje się w prawej części jelita grubego (kątnica, wstępnica, prawa część poprzecznicy) to zazwyczaj wykonuje się tzw. prawostronną hemikolektomię. W sytuacji raka po lewej stronie (lewa część poprzecznicy, zstępnicy i górnej części esicy) wykonuje się lewostronną hemikolektomię. W przypadku guzów odbytnicy wycina się dolną część esicy z odbytnicą. Czasami może być konieczne wycięcie również odbytu.

U niektórych pacjentów występuje potrzeba założenia stomii (tzw. sztuczny odbyt). Jest to otwór w ścianie brzucha, do którego lekarz doprowadza końcowy odcinek jelita. Przez niego stolec ma możliwość przedostania się na zewnątrz, do umieszczonego nad otworem zbiornika (worka stomijnego). Stomia może być rozwiązaniem przejściowym, ale może być też wykonana na stałe.

Chemioterapia

Wykorzystywana jest zarówno przed jak i po operacji. Wykorzystywana przed operacją ma za zadanie zmniejszenie guza. Chemioterapia po zabiegu operacyjnym ma poprawić współczynnik przeżycia chorych oraz zniszczyć ewentualne pozostałe w organizmie komórki nowotworowe.

Radioterapia

Najczęściej wykorzystuje się ją przy leczeniu nowotworów odbytnicy. Stosuje się ją głównie przed operacją. Jej zadaniem jest zmniejszenie guza, aby ułatwić chirurgowi wycięcie zmiany. Czasami jest stosowana również po operacji- w celu zniszczenia ewentualnych pozostałości po nowotworze. 

Nowotwór jelita grubego- jak uniknąć zarażenia?

Wśród czynników powodujących raka znajduje się kilka nad którymi możemy zapanować. Tym samym zmniejszając ryzyko zachorowania. Czynności jakie możemy podjąć, by uchronić się przed rakiem jelita grubego to:

  • zmniejszenie spożycia alkoholu
  • regularny wysiłek fizyczny
  • regularnie spożywanie świeżych warzyw i owoców
  • ograniczenie spożycia tłuszczów, głównie tych pochodzenia zwierzęcego

Warto jednak pamiętać, że to nie wszystko. Oprócz zapobiegania warto rozważyć wykonywanie regularnych badań, które wskażą wcześniej ewentualne nieprawidłowości. Wszystkim osobom, które ukończyły 50. rok życia zaleca się okresowe badania wykrywające nowotwór jelita grubego. Do takich badań zaliczamy:

  • badania wykrywające obecność krwi w stolcu
  • kolonoskopia (zaleca się wykonywanie co 10 lat)
  • badanie kontrastowe jelita grubego (zaleca się wykonywanie co 5 lat)

Aby umówić się do naszych specjalistów: ZnanyLekarz
Aby być z nami na bieżąco: Facebook