Zespół Cushinga- czym jest tajemniczo brzmiąca choroba?

Zespół Cushinga- czym jest tajemniczo brzmiąca choroba?

Zespół Cushinga to zespół różnych objawów klinicznych, które są związane z podwyższonym stężeniem glikokortykosteroidów*.

*GKS są to hormony wytwarzane przez nadnercza, są niezbędne do życia, jednak ich podwyższone stężenie może działać niekorzystanie na organizm

Co wywołuje zespół Cushinga?

W większości przypadków zespół Cushinga spowodowany jest podawaniem GKS jako leku np. przy reumatoidalnym zapaleniu stawów. Mamy wtedy do czynienia z egzogennym zespołem Cushinga, który nazywany jest również polekowym lub jatrogennym.
Reszta przypadków to przypadki wywołane nadmierną syntezą kortyzolu przez nadnercza. Ten rodzaj określamy mianem endogennego, czyli niejatrogennego zespołu Cushinga.

Niejatrogenny zespół Cushinga podzielić możemy na trzy czynniki wywołujące:

–  guz przysadki wydzielający w nadmiarze ACTH (najczęstsza przyczyna)
–  ektopowy (pozaprzyasadkowy) guz wydzielający ACTH
–  guz nadnercza (gruczolak, rak) wydzielający kortyzol

Czy zespół Cushinga jest częstym schorzeniem?

Endogenny zespół Cushinga występuje rzadko, rocznie stwierdza się kilka zachorowań na 1 mln osób. 

Jakie są objawy zespołu Cushinga?

Warto pamiętać, że większość z wymienionych niżej objawów ma miejsce przy późno zdiagnozowanym zespole Cushinga. We wczesnej fazie może występować tylko kilka z nich.

  1. Otyłość centralna z nagromadzeniem tkanki tłuszczowej na twarzy, karku oraz brzucha
  2. Szczupłość kończyn- zanik mięśni kończyn górnych i dolnych 
  3. Zaczerwienienie na twarzy (rumień)
  4. Zaburzenia widzenia
  5. Łatwe tworzenie się siniaków
  6. Nadmierne owłosienie typu męskiego u kobiet
  7. Czerwone rozstępy na brzuchu, udach i pośladkach 
  8. Łatwe męczenie się
  9. Podwyższone ciśnienie 
  10. Nadmierny apetyt
  11. Zaburzenia psychiczne (np. psychozy, zaburzenia snu, zaburzenia funkcji poznawczych)
  12. Trądzik
  13. Zaburzenia miesiączkowania u kobiet
  14. Zanik lub osłabienie popędu płciowego 
  15. Nawracające infekcje 
  16. Zgaga, bóle brzucha 

Zauważam objawy… co dalej?

Po zauważeniu u siebie objawów zespołu Cushinga należy zgłosić się do lekarza, który przeprowadzi szczegółowy wywiad i skieruje nas do endokrynologa, który pokieruje nas na dalsze badania w celu potwierdzenia rozpoznania. Ważne jest aby w wywiadzie wykluczyć egzogenny zespół Cushinga (wywołany zażywaniem danych leków).

Jakie badania są wykonywane?

  • test hamowania z użyciem 1 mg deksametazonu
    Przed snem pacjent zażywa 1 mg DXM, a następnie, w krwi pobranej rano oznacza się kortyzol 
  • dobowe wydalanie wolnego kortyzolu w moczu
    W celu wykonania badania pacjent, po oddaniu rano pierwszej dawki moczu do toalety, przez następne 24h zbiera mocz do pojemnika (łącznie z pierwszą dawką moczu oddanego dnia następnego).
    Zaleca się oznaczenie kortyzolu w min. dwóch dawkach moczu.
  • oznaczenie stężenia kortyzolu we krwi lub ślinie późnym wieczorem

W zależności od wyników powyższych badań, lekarz może skierować pacjenta na dodatkowe badania laboratoryjne oraz badania obrazowe np. tomografię komputerową czy rezonans magnetyczny

Jak przebiega leczenie?

Zespół Cushinga leczy się operacyjnie- należy wyciąć guz (w przypadku guza przysadki) lub usunąć całe nadnercze (w przypadku guza nadnercza). Przed operacją pacjentowi podaje się leki, które zmniejszą ilość wydzielanego kortyzolu.
Po zakończeniu leczenia chory jest pod stałą opieką poradni endokrynologicznej.

Sposoby zapobiegania wystąpieniu endogennego zespołu Cushinga nie są nam jeszcze znane.

Obserwuj nas na Facebook’u i Instagramie 
Kliknij TUTAJ, aby umówić się na wizytę do naszych specjalistów